جمال الدين محمد الخوانساري

28

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

مطالب است دريابد ، واگر نه محروم ونوميد ماند وبألم چنان مصيبتى كه عظيمترين مصيبتهاست گرفتار گردد ، نعوذ بالله منه . 7327 للعادة على كلّ انسان سلطان . از براي عادت بر هر آدمي سلطنتى است ، مراد اينست كه هر كه بچيزى عادت كرد آن را تسلطى بر أو بهمرسد كه بغايت دشوار باشد بر أو ترك آن ، پس آدمي بايد كه خود را بكارهاى خير وادارد تا عادت كند به آنها وترك آنها نكند ، واجتناب كند از بديها وعادت به آنها ، واگر نه دشوار شود بر أو ترك آنها وگرفتار گردد به آنها . 7328 للعاقل في كلّ عمل احسان . از براي عاقل در هر عملي احسانيست ، يعنى هر كار أو كار نيكيست كه از أو صادر شود ، يا از براي أو بجزاى هر كارى از أو احسانى خواهد بود ، وبر هر تقدير اين باعتبار اينست كه عاقل كامل كار أو بجز واجبات يا مستحبات يا أمور مباحه نباشد واحسان واجبات ومستحبات ظاهرست ، وأمور مباحه نيز هيچ كارى نيست از آنها كه از براي آن آداب مستحبهء نباشد پس عاقل كامل هر مباحى را كه كند بر وجهي كند كه لا أقلّ متضمن بعضي از آداب مستحبهء آن باشد وبآن اعتبار كار نيكى خواهد بود وجزاى نيكوئى خواهد داشت . 7329 للجاهل في كلّ حالة خسران . از براي جاهل در هر حالتي زيانيست ، زيرا كه باعتبار جهلي كه دارد در هر حالتي كارى كند كه متضمن زيان وخسرانى باشد باعتبار فعل حرامى يا مكروهى در آن ، واگر در حالي هيچ يك از آنها از أو صادر نشود همين كافيست در زيان وخسران أو كه رعايت آداب مستحبهء آن حالت نكند واز اجر وثواب آنها محروم ماند ، چه آن نيز زيان ونقصانيست عظيم .